Deyimler Sözlüğü
G
Gafil avlanmak: Hiç beklenmedik bir sırada yakalanmak,
habersiz ve hazırlıksız olduğu sırada zor duruma düşürülmek."Ben
gafil avlanacak bir insan değildim ama oldu bir kere."
Gaflet basmak: Uykusu gelmek."Siz konuşurken beni bir gaflet
bastı ki hiç sorma, sizin konuştuklarınızı anladım diyemem."
Gam yememek: Kaygılanmamak, tasa etmemek, üzülmemek."Seni bir
kez daha gördüm ya, artık gam yemem."
Gani gönüllü: Cömert, eli bol, vermekten kaçınmayan."Gani
gönüllü insanlara artık günümüzde pek rastlanmıyor."
Gâvur etmek: Boşuna harcamak, işe yaramaz duruma getirmek,
yerinde harcamamak."Onca parayı bu eve verip gâvur etti."
Gâvur inadı: Yok edilemeyen, önüne geçilemeyen,
yumuşatılamayan inat."Adamın yine gâvur inadı tuttu, gelmem deyip
duruyor."
Gazel okumak: 1. Gazel söylemek. 2. Kandırmak ve oyalamak
için boş sözler söylemek."Boşuna gazel okuma, kandıramazsın beni!"
Gece kuşu: Geceleri gezip dolaşan, bunu huy edinen
kimse."Bizim oğlan iyice gece kuşu oldu."
Geceyi gündüze katmak: Ara vermeden, devamlı çalışmak; büyük
çaba göstermek."Geceyi gündüze katıp çalıştık ve bu evi yaptık."
Geçer akçe: Herkesçe aranılan, beğenilen, değerli
(şey)."Elimizdeki tek geçer akçemiz şu arabadır."
Geçimini sağlamak: Yaşamak için gerekli olanı elde
etmek."Geçimini sağlamak için hemen her yola başvurdu."
Geçmişini karıştırmak: Birinin ölmüşlerini yermek veya onlara
sövmek.
Geçti Bor`un pazarı (sür eşeğini Niğde`ye): "İş işten geçti artık,
fırsatı kaçırdın" anlamında kullanılır.
Gel gelelim: "Fakat, ama, ancak" ve "Ne çare ki.."
anlamlarında kullanılır."Gel gelelim onlara, daha teklifimizi kabul
etmediler."
Gelip çatmak: Vakti gelmek, kaçınılmaz olmak, çok yakında
olmak."Ödeme gününün gelip çatacağını hiç düşünmedin mi?"
Gel keyfim gel: Bir durumdan duyulan memnunluk, işlerin
yolunda gitmesi anlatılır.
Gel zaman git zaman: Aradan epeyce bir zaman geçtikten
sonra."Gel zaman git zaman bu ikisi beraberce yaptılar bu evi."
Gemi azıya almak: 1. Söz dinlemez olmak. 2. At, gemi azıları
arasına alıp etkisiz bırakarak süvarisinin yönetiminden çıkmak ve
kendi istediğince koşmak.
Geniş gönüllü: Heyecan ve telâş göstermeyen, merak etmeyen,
olayları hoş karşılayan."Geniş gönüllü olmak benim için o kadar
kolay değil."
Geri basmak: Geri geri gitmek."Heyecanlanınca geri basmaya
başladı."
Geri çekilmek: 1. Kaçmak, bulunduğu yerden arka arkaya doğru
gitmek. 2. Karıştığı bir işi sürdürmekten ya da sürdürenler arasında
bulunmaktan vazgeçmek."Düşmanın çokluğu karşısında geri çekilmekten
başka çaremiz kalmamıştı."
Geri çevirmek: 1. İade etmek, geldiği yere göndermek, kabul
etmemek."Ona aldığım hediyeyi rüşvettir diye geri çevirdi."
Geri durmamak: Bir işe girmekten kaçınmamak, o işe
girişmek."Ona bu işi yapmaktan geri durmamasını söyle, sonunda
başaracaktır."
Geri hizmet: 1. Ordunun çeşitli gereksinimleri ile ilgili
işlerin tümü. 2. Etkinliği ikinci dereceden sayılan, kolay
görev."Senin bu savaşta, geri hizmette bulunacağını söylediler
bana."
Geri kafalı: Yenilikleri kabul etmeyen, bağnaz, kafası
hurafelerle dolu.
Gıcık tutmak: Bir süre boğaz gıcıklanmasına yakalanmak,
konuşamamak."Gıcık tuttuğu için konuşmasını yarıda kesmek zorunda
kaldı."
Gıcık vermek: 1. Birini kızdırıp sinirlendirmek. 2. Boğazı
yakıp kaşındırarak öksürmeye yol açmak."Gıcık veren bu tatlıyı
yiyemiyorum."
Gık dememek: Hiç sesini çıkarmamak, yakınmamak, karşı
çıkmamak."Bütün hepsi üzerine yürüdü ama o gık demedi."
Gına gelmek: Usanmak, bıkmak."Bu işten gına geldi artık."
Gırla gitmek: 1. Bol bol ortaya dökülüp harcanmak. 2. Uzun
sürmek.
Gırtlağına kadar borca girmek: Pek çok, ödenmesi zor olacak şekilde
borçlanmak."Nasıl gülerim, gırtlağıma kadar borca girdim."
Gırtlak gırtlağa gelmek: Kıyasıya dövüşmek ya da dövecek hâle
gelmek."Komşumla gırtlak gırtlağa gelecektik az kalsın."
Gidiş o gidiş: "Gitti ve kendisinden bir daha haber
alınamadı" anlamında kullanılır.
Göbeği çatlamak: Birçok güçlükleri yenmek için çok uğraşmak,
pek çok çaba sarf etmek."Onu razı edeceğim diye göbeğim çatladı."
Göbek adı: Yeni doğan çocuğun göbeği kesilirken konulan
ad."Senin göbek adın nedir?"
Göğsü kabarmak: İftihar etmek, övünç duymak."Senin
başarılarınla göğsüm kabarıyor oğlum."
Göğüs geçirmek: Üzüntülü bir şekilde soluk almak, içini
çekmek."Eski hatıraları gözünde canlanınca derin derin göğüs
geçirdi."
Göğüs germek: Bir zorluğa dayanmak, karşı koymak."Bu güne
birçok zorluklara göğüs gererek geldik."
Göklere çıkarmak: Aşırı ölçüde övmek."Adamı bu basit iş için
göklere çıkartıp şımarttıkça şımarttılar."
Gökten zembille mi indi?: "Ona niçin ayrıcalık
gösteriliyor?", "Onun ne özelliği var ki ona özel imkânlar
tanınıyor?" anlamında kullanılır.
Gölge düşürmek: Bir şeyin önemini ve değerini azaltacak,
ününü düşürecek işler yapmak.
Gölge etmek: 1. Işığa engel olmak. 2. Bir işin yapılmasına
engel olmaya çalışmak."Gölge etme de şu işi zamanında yapayım."
Gölgesinden korkmak: Çok korkak olmak, en basit işlere bile
girmekten korkar olmak."Gölgesinden korkan adamlarla hiçbir işe
girilmez."
Gönlü bol: Yeterli imkânlardan mahrum olmasına rağmen eli
açık davranan, cömert.
Gönlü kalmak: 1. Gücenmek. 2. İstediği hâlde elde edemediği
şey üzerinde isteği devam etmek."Gönlüm o vitrindeki elbisede
kaldı."
Gönlü kara: Başkaları hakkında kötü düşünen, onların
iyiliğini istemeyen.
Gönülden geçirmek: Bir şeyi yapmayı düşünmek, olmasını
istemek, o şeyi düşünür olmak."Ben de o işi yapmayı gönlümden
geçirmiştim."
Gönlünden kopmak: Birine iyilik yapma ya da bir şeyi verme
isteği, içinde aniden doğuvermek."Gönlünden kopanı vermek kadar
güzel bir şey olamaz."
Gönlüne göre: İsteğine uygun olarak, dilediğine göre."Allah
gönlüne göre verir inşallah."
Gönlü tok: Fazla para ve mal istemeyen, zorunlu ihtiyacı
kadarı ile yetinen, imkânları az da olsa bunu hissettirmeyen, bu
durumda dahi cömert olan."Onun kadar gönlü tok bir adam görmedim."
Gönül almak: 1. Sevindirmek, hoşnut ettirmek. 2. Kırılan,
gücenen bir kimseyi güzel söz ve davranışlarla yeniden hoşnut
etmek."Daha fazla uzatmadan o çocukların gönlünü almalısın."
Gönülden çıkarmak: Anmaz ve sevmez olmak."Onu gönlünden
çıkarmışsın anlaşılan."
Gönül eri: Açık yürekli, güvenilir, hoşgörüsü geniş, ehli dil
(kimse)."O ihtiyar adam tam bir gönül eriydi."
Gönül kırmak (yıkmak): Birini çok üzecek, gücendirecek
davranışta bulunmak."Gönül kırmakta üstüne yoktur onun."
Gönüllü gönülsüz: Pek de istekli olmayarak.
Gönül okşamak: Birini hoş bir davranış ve sözle
sevindirmek."Gönlünü okşamak mı istiyorsun, bir gül uzat ona."
Gönül yapmak: Hoşa giden davranışlarla veya sözle birinin
kırgınlığını gidermek.
Görüş açısı: Bir soruna yaklaşma, onu ele alma biçimi."Dar
bir görüş açısı ile sorunlar çözümlenemez."
Gövde gösterisi: Belli bir amaç için güçlerini birleştiren
kalabalıkların yaptıkları gösteri."...partisi büyük bir gövde
gösterisi yaptı."
Göz açamamak: İşlerinin yoğun oluşu sebebiyle başka bir şeyle
ilgilenme imkânı bulamamak."Şu büronun işleri yüzünden göz
açamıyorum."
Göz açıp kapayıncaya kadar: Çok çabuk, kısa bir zamanda."O
işi göz açıp kapayıncaya kadar yaparız."
Göz açtırmamak: Baskı altında bulundurarak başka bir şeyle
uğraşmasına fırsat vermemek."Çalışan işçilere hiç göz açtırmadı."
Göz alıcı: Alımlı; şekli, rengi ve güzelliği ile dikkat
çekici."Oldukça göz alıcı bir elbise."
Göz atmak: Kısaca, dikkatli değil de şöyle bir bakıvermek;
üzerinde fazla durmadan elden geçirmek."Kütüphaneye şöyle bir göz
atıp gitti."
Göz boyamak: Gösterişle aldatmak, bir şeyi iyi gibi
göstermek, kandırmak, yanıltmak.
Göz bebeği: Pek değerli, sevgili, çok önem verilen
(kimse)."Babam benim göz bebeğimdir."
Gözdağı vermek: Korkutmak, tehdit etmek, istediğini yaptırmak
için yıldırmak."Ona öyle bir gözdağı verin ki bir daha buralara ayak
basmasın!"
Gözden çıkarmak: Bir malın elinden çıkmasına katlanmak, bir
şeyden vazgeçmek ve yokluğuna razı olmak."Evi ister istemez gözden
çıkardılar."
Gözden düşmek: Kendisine daha önce duyulan sevgi ve ilgiyi
kaybetmek."Eskisi gibi top oynayamayan Ali bir senede gözden düştü."
Gözden geçirmek: 1. Okumak. 2. Durumu incelemek. 3.
Niteliğini anlamak için bir şeyin her yanına bakmak."Yapılan işleri
gözden geçirdiniz mi?"
Gözden kaybolmak: Ortadan çekilmek, görünmez olmak."Adam biraz
önce buradaydı ama gözden kayboldu."
Gözden ırak olan gönülden de ırak olur: "Ayrı düşenlerin
arasındaki sevgi de zamanla azalır" anlamında kullanılır.
Gözden kaçmak: Farkına varılmamak, ortadan çekilmek,
görülmemek."Nasıl oldu da gözden kaçırdık onu."
Gözde tütmek: Çok özlemek, hasret çekmek."Yıllardan beri
gözümde tüten köyüme yarın kavuşuyorum!"
Göz dikmek: Bir şeyi ele geçirmek isteğinde olmak."Komşusunun
tarlasına göz dikti."
Göz doldurmak: Hâli, tavrı ve görünüşü ile beklenenden çok
etkilemek."Vitrine konan elbiseler göz dolduruyor."
Göze almak: Bir iş nedeniyle karşılaşabileceği her türlü
zararı ve tehlikeyi önceden kabullenmek."Vatan için kim ölümü göze
almaz ki?"
Göze batmak: 1. Başkalarını aşırı söz ve davranışlarıyla
tedirgin etmek. 2. Kıskançlığa, çekememezliğe yol açmak."Her
davranışınla gözüme batıyorsun. Kendine bir çeki düzen ver."
Göze çarpmak: Görünüşü ile dikkati üzerine çekmek."O uzun
boyuyla hemen göze çarpıyordu."
Göze girmek: Yetenekleri ve davranışları ile çevresinde,
bulunduğu yerde sevgi ve güven kazanmak."Kısa zamanda göze girmeyi
başardı."
Göze göz, dişe diş: Misilleme; aynı biçimde kötülük yapıp öç
alma, kötülüğü yapandan acısını çıkarma."Düşmanla artık göze göz,
dişe diş mücadele edilecektir."
Göz gezdirmek: 1. Derinlemesine incelemeden okumak. 2. Bir
şeyi, bir yeri pek fazla dikkat etmeden çabucak incelemek."Raftaki
mallara şöyle bir göz gezdirip çıkalım."
Göz göre göre: Apaçık şekilde, herkesin gözü önünde."Göz göre
göre yaktılar zavallının evini."
Göz gözü görmemek: Dumandan, karanlıktan ya da yoğun tozdan
hiçbir şey görülmez olmak."Sokağa çıkmıştık, ancak sisten göz gözü
görmüyordu."
Göz hakkı: Görülüp de imrenilen yiyeceklerden görenlere
çıkarılan pay, imrenmelerini yok edecek küçük parça."Çocukların göz
hakkını ayırmayı da sakın unutmayın."
Göz hapsine almak: Gözetlemek, bir şeyin üzerinden
bakışlarını ayırmamak, birinin hiçbir davranışını gözden
kaçırmamak."Askerler, kaçak mahkûmun sığındığı evi bir saat kadar
göz hapsine aldılar."
Göz kamaştırmak: 1. Hayran bırakmak. 2. Güçlü, parlak bir
ışığın kısa bir zaman için görüşü bulandırması, bakılan yeri görmez
etmesi."Kapıdan çıkar çıkmaz göz kamaştıran bir ışığın etkisine
girip donakaldılar."
Göz kararı: Gözle oranlanarak belirtilen miktar, gözle
yapılan ölçme ya da oranlama."Kumaşı göz kararı ölçüp verdi."
Göz kesilmek: Bütün dikkatiyle bakmak."Yoldan geçen adama göz
kesildi."
Göz kırpmadan: 1. Hiç duraksayıp çekinmeden. 2. Acımadan,
merhamet etmeden."Çocukları göz kırpmadan kurşuna dizdiler."
Göz kırpmak: Karşısındakine göz kapağını açıp kapatarak
işaret vermek, bu şekilde meramını anlatmaya çalışmak; bir şeyi
onayladığını ya da doğru olmadığını gözünü açıp kapayarak
belirtmek."Kalabalık içinde birbirlerine göz kırparak gülümsediler."
Göz kırpmamak: 1. Hiç uyumamak. 2. Tehlikeye aldırmamak."Bu gece
hiç göz kırpmadım, hep seni düşündüm."
Göz kulak olmak: 1. Korumak, bakmak, gözetmek. 2. Görme ve
işitme yoluyla öğrenmeye çalışmak."Yolda ona göz kulak ol da başına
bir şey gelmesin."
Gözleri bulutlanmak: Gözleri yaşararak çevreyi bulanık
görmek.
Gözleri dolmak: Ağlayacak gibi olmak, göz pınarlarına yaş
yürümek."Hiç beklemediği bir anda beni karşısında görünce gözleri
dolu dolu oldu."
Gözleri fal taşı gibi açılmak: Hayret, şaşkınlık ve öfke gibi
sebeplerle gözleri iri iri açılmış olmak.
Gözleri fıldır fıldır etmek: Gözleri zekice, çabuk çabuk
dönerek her tarafa bakmak.
Gözleri kan çanağına dönmek: Uykusuzluk, ağlama, kızgınlık ya
da bir şeyin kaçması sebebiyle gözlerin çok kızarmış olması.
Gözleri kapanmak: 1. Çok uykusu gelmiş olmak. 2.
Ölmek."Yemeği yer yemez gözleri kapandı, horlamaya başladı."
Gözlerine inanmamak: Hiç beklemediği bir anda bir şeyi görüp
çok şaşırmak, bu sebeple gördüğünün gerçek olduğuna
inanmamak."Gözlerime inanamıyorum, sen misin Ahmet?"
Gözlerini (gözünü) kan bürümek: Çok öfkeli, kinli olmak; her
kötülüğü yapacak hâle gelmek."Bir adamın gözlerini kan bürümesin,
ondan her türlü belâ beklenebilir."
Gözlerinin içi gülmek: Çok sevindiğini gözlerinden ve
yüzünden belli etmek."Sınıfını geçtiğini öğrenen Halim`in gözlerinin
içi gülüyordu."
Gözleri yaşarmak: Üzücü ve duygulandırıcı bir durum
karşısında gözlerinden yaş gelmek."Gurbetteki oğlundan gelen mektup
eline tutuşturulunca gözleri yaşardı."
Gözleri yollarda kalmak: Özlemle beklemek.
Göz nuru dökmek: Göz emeği harcamak; gözün dikkatini, elin
emeğini gerektiren ince bir iş yapmak ve işte uzun süre
çalışmak."Onca göz nuru döktüğü el işleri ürünleri çok ucuza
satılınca kahroldu."
Göz önünde tutmak (bulundurmak): Dikkate almak. Herhangi bir
durumun nasıl bir sonuca yol açacağını hesaba katmak."Yola
çıkıyorsunuz ama yağmuru da göz önünde tutun."
Göz ucuyla bakmak: Belli etmemeye çalışarak, başını
çevirmeden göz kenarı ile yandan bakmak."Yabancı askerlere göz
ucuyla bakmaya başladı."
Gözü aç: Aç gözlü, doymak bilmeyen, gerektiğinden fazlasını
isteyen."Gözü aç insanlar topluma huzur vermezler."
Gözü açık: Uyanık, kurnaz, çıkarlarını iyi kollayan,
becerikli, zeki."Senin çocuk gözü açık birisi olacak galiba."
Gözü açık gitmek: Çok istediği şeylere kavuşamadan
ölmek."Halam `gurbete giden oğluma kavuşamadan ölürsem gözüm açık
gider` dedi."
Gözü açılmak: Yararlıyı yararsızı, iyiyi kötüyü ayırt
edebilir duruma gelmek."Yaşı büyüdükçe gözü de açılmaya başladı."
Gözü arkada kalmak: Kendisi ayrıldıktan sonra, bıraktığı şey
veya kimse ile ilgili tedirginliği sürmek, merak etmek."Köyden
ayrılıyordu ama gözü de arkada kalmıştı."
Gözü bağlı: 1. Sorup soruşturmadan, anlayıp anlamadan. 2.
Gafil, çevresinde olup bitenlerin farkında olmayan."Hiçbir zaman
gözü bağlı biri olmanı istemem senin."
Gözü dalmak: Gözlerini bir noktaya dikerek dalgın dalgın
bakmak."Zavallı ihtiyar bir noktaya gözü dalmış öylece duruyordu."
Gözü doymak: Çok istenen bir şeye kavuşup, artık istemez
duruma gelmek."Sanırım şimdi gözün doymuştur, daha istemezsin
artık."
Gözü gibi sakınmak (esirgemek): Bir şeye aşırı derecede ilgi
duymak, onu koruyup gözetmek, dikkatle muhafaza etmek."Çocuğunu gözü
gibi sakınıyordu kadıncağız."
Gözü hiçbir şey görmemek: Heyecana, öfkeye ya da önem verdiği
bir işe kapılıp başka hiçbir şeyle uğraşamaz duruma
gelmek."Kendinden öylesine geçmişti ki gözü hiçbir şeyi görmez
olmuştu."
Gözü ısırmak: Bir kimseyi sanki tanır gibi olmak.
Gözü ilişmek: İstemeden, birdenbire, rastgele görmek.
Gözü kesmek: Bir işi yapabilme konusunda başkalarına ve
kendisine güvenmek."Onca işi yapmaya gözün kesiyor mu?"
Gözü kara (veya pek): Cesur, atak, korkusuz, tehlikeli işlere
tereddüt etmeden girebilen."O gözü kara bir insandı."
Gözü korkmak: Daha önce başından geçen kötü bir denemeden
sonra, birinden veya bir şeyden zarar gelebileceği endişesine
kapılmak ve o işi yapmaktan çekinmek.
Gözünde büyümek: Olduğundan fazla büyük ya da güç
görünmek."Onca yolu nasıl yürüyeceğim, gittikçe gözümde büyüyor."
Gözünde büyütmek: Bir şeyi, olayı, kimseyi veya işi abartmak.
Gözlerinden uyku akmak: Çok uykusu geldiği için göz kapakları
kapanır gibi olmak."Çocukcağızın gözlerinden uyku akıyor, şunu
yatağına yatırın."
Gözüne bakmak: 1. Verilen emri yapmak üzere işaret beklemek,
işareti verecek kimseyi gözlemek. 2. Gerektiğinden fazla dikkat
göstermek, koruyup gözetmek."Üç kuruş para verecek diye adamın
gözünün içine bakıyor, ne derse yapıyoruz, daha ne istiyor bizden."
Gözüne dizine dursun: Nankörlük eden kimseye karşı söylenen
ilenme sözü. " Allah, bu nankörlüğünün cezasını versin." anlamında
kullanılır.
Gözüne girmek: Birinin sevgi ve ilgisini kazanmak.
Gözüne sokmak: 1. Görmek istemediği bir şeyi zorla göstermek.
2. Bir çaba sonucu, bir kimseyi büyüğünün beğenmesini
sağlamak."Kalemi gözüne sokarcasına uzattı."
Gözüne uyku girmemek: Uykusuz kalmak, hiç uyumamak."Gözüme
uyku girmedi bu gece."
Gözünü açmak: 1. Uyanık, dikkatli olmak. 2. Birisine bilgiler
vererek görüşünü genişletmek."Gözünü aç, işini kimseye kaptırma."
Gözünü ayırmamak: Bir şeye devamlı bakmaktan kendini
alamamak."Devamlı yola bakıyor, gözünü ayıramıyordu."
Gözünü çıkarmak: Zarara uğratmak, bir işi kötü biçimde
yapmak, iyi yerine kötüyü seçmek."Öyle bir taş attı ki az kalsın
kuzunun gözünü çıkaracaktı."
Gözünü daldan budaktan esirgememek (veya sakınmamak):
Tehlikeli işlere girişmekten çekinmemek."Sen ki gençliğinde gözünü
daldan budaktan sakınmazdın, ne oldu sana böyle?"
Gözünü dört açmak: Bir hileye düşmemek, aldanmamak için çok
dikkatli olmak."Gözünü dört aç da kuru odun yerine yaş odun
koymasınlar."
Gözünü kan bürümek: Birisini öldürecek kadar
öfkelenmek."Katillerin gözünü kan bürümüştü, önlerine çıkanı
öldürüyorlardı."
Gözünü kapamak: 1. Görmezlikten gelmek, yapışına ses
çıkarmamak. 2. Ölmek."Dedem gözünü kapayınca o koca aile birdenbire
dağılıvermiş."
Gözünü korkutmak: Yıldırmak, karşı duramaz hâle getirmek."İlk
işi, adamlarıyla kasaba halkının gözünü korkutmak oldu."
Gözünün önünden gitmemek: Unutamamak, her an görür gibi
olmak."Gözümün önünden gitmiyor onun hayâli."
Gözünün yaşına bakmamak: Hiç acımamak, merhamet
etmemek."Gözünün yaşına bakmadan hapse attılar adamı."
Gözü pek (kara): Korkusuz, atılgan, cesur, tehlikelere
aldırmayan."Gözü pek insanlardan korkulmaz, çünkü onlar kartlarını
açık oynarlar."
Gözü sulu: En küçük sevinç ya da üzüntü karşısında hemen
ağlayıveren, gözyaşlarını tutamayan."Senin kız da amma gözü sulu
biriymiş."
Gözü tok: Elinde imkânlar olsun olmasın, mal-mülk veya paraya
düşkün olmayan, cömert."O mu? Gözü tok bir insandır, inanın."
Gözü tutmak: Güvenmek, beğenmek."O adamı gözüm tuttu benim."
Gözü üzerinde olmak: Bir şeye, bir kimseye sık sık bakarak ne
durumda olduğunu kontrol etmek, dolayısıyla kötü bir sonuca meydan
vermemeye çalışmak."Gözünüz üzerinde olsun, devamlı izleyin onu."
Gözü yılmak: Daha önce denediği için o durumla karşılaşmaktan
korkmak, o işe girişmekten çekinmek."Sebzecilik işinden gözüm yıldı,
bir daha bu işe girişeceğimi sanmıyorum."
Gözü yükseklerde olmak: Hâlen bulunduğu durumdan daha yüksek
bir duruma ya da mevkiye çıkmak istemek, böyle bir amacı
gütmek."Bundan böyle küçük şeylerle yetinme, gözün yükseklerde olsun
daima."
Göz yummak: Kabahatlerini, kusurlarını hoş karşılamak,
görmezlikten gelmek, bağışlamak."Sana bu yaşa gelinceye kadar göz
yumdum, ama artık yeter."
Göz yummamak: 1. Hoş görmemek, bağışlamamak. 2. Hiç
uyumamak."Sabaha kadar gözlerimi yummadım."
Gururunu okşamak: Bir kimseyi yüzüne karşı överek, becerilerini
söyleyerek duygulandırmak.
Gücüne gitmek: Bir söz, bir davranış bir kimsenin onuruna
dokunmak, o kimseye ağır gelmek."Doğrusu onun bu sözleri gücüme
gitti, çünkü hak etmedim o sözleri."
Güllük gülistanlık: Sorunları bulunmayan; neşe, bolluk ve
huzur içinde olan yer."Ne zaman güllük gülistanlık içinde olacağız
acaba?"
Gülmekten kırılmak: Aşırı ölçüde gülmek, çok gülmekten halsiz
düşmek."Ne matrak adamdı, hareketlerine gülmekten kırıldık hepimiz."
Gülüp geçmek: Bir durumu umursamamak, aldırış etmemek, gülünç
bulup üzerinde durmamak."Gülüp geçilecek bir iş sanmayın sakın,
ciddi durun üzerinde."
Günaha girmek: Dini bakımdan suç sayılacak bir iş yapmak ya
da söz söylemek."Sebepsiz yere adam öldürmek, günaha girmek
demektir."
Günaha sokmak: Günah işlemesine yol açmak, dinin buyrukları
dışına çıkmasına zemin hazırlamak."Kes sesini de bizi günaha sokma."
Günahını vermez: "Çok cimri, eli sıkı, hasis" kimselerin
durumunu anlatmak için kullanılır.
Günah işlemek: Dince suç sayılan bir iş yapmak."Yetimlerin
malını yiyerek günah işleyenlerden mutlaka hesap sorulacaktır."
Gün almak: 1. Bir iş yapmak için ilgili kişiden gün
ayırmasını; belirli bir tarih tespit etmesini istemek, randevu
almak. 2. Yaşını bitirip daha sonraki yılın bir ya da birkaç gününü
almak."Doktordan gün almayı unutmamışsındır umarım."
Gün batmak: Güneş batmak."Gün batmadan yola çıkmalıyız."
Güneş almak: Bir yere güneş ışığı ulaşmak."Evin bir odası
güneş almıyor."
Gün görmek: Bolluk, mutluluk, esenlik içinde huzurlu günler
geçirmek."Kaygılanma evlâdım, daha çok günler göreceksin inşallah."
Gün görmüş: Başından nice işler geçmiş, tecrübeli, görüp
geçirmiş, çok yaşamış."Gün görmüş insanlarla konuşmaktan zevk
alırım."
Gün ışığına çıkmak: Aydınlanmak, açıklığa kavuşmak, anlaşılır
olmak."İşlediği tüm suçlar yakında gün ışığına çıkacaktır."
Günleri sayılı olmak: 1. İçinde olunan günlerde ölecek olmak.
2. Bulunduğu yerde kalmak için birkaç günü kalmak."Doktorlara
bakılırsa anneannemin günleri sayılıymış."
Günü birliğine: Sabah gidip akşam dönmek üzere."Size günü
birliğine konuk olmak istiyoruz."
Günün adamı: 1. Zamanın gereğine göre tutum ve yön
değiştiren, çıkarını gözeten kimse. 2. Kendisinden o günlerde çok
söz edilen.
Gününü doldurmak: Bir işin gerçekleşmesi için geçmesi gereken
zamanı tamamlamak."Gününü doldurur doldurmaz senetleri avukata
verin."
Gününü gün etmek: Eline geçen imkânları değerlendirmek,
hiçbir şeyi dert edinmeyip hoşça vakit geçirmek."Gününü gün eden
yöneticilerden kurtulacağımız günler yakındır."
Gürültüye (patırtıya) pabuç bırakmamak: Korkutmalara,
tehditlere aldırış etmeyip dilediği gibi davranmak."Öyle her
gürültüye pabuç bırakacak bir adam mı sanıyorlar beni?"
Güven beslemek: Bir kimseye, bir şeye güven duymak, inanmak,
itimat etmek."O adama güven beslediğiniz için pişman
olmayacaksınız."
Güvendiği dağlara kar yağmak: Güvendiği kimselerden yardım
alamamak, güvendiği bir şeyin işe yaramadığı anlaşılmak."Çok
umutlusun, inşallah güvendiğin dağlara kar yağmaz."
Güven kazanmak: Söz, davranış ve yaptığı işlerle
çevresindekileri kendisine inandırmak."İnsan, önce güven
kazanmalıdır."
Güven vermek: Kendisinin güvenilir bir kişi olduğu, kendisine
itimat edilebileceği duygusunu uyandırmak."Oldukça güven veren
birisin."